Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.

Paano Malalaman Kung Ikaw ay Lactose Intolerant?

Hindi lahat ng kabag o pagdudumi ay simpleng sakit sa tiyan. Alamin ang pangunahing sintomas ng lactose intolerant at kung paano it mako-control.

5min
Babae na hawak ang tiyan sa isang kamay, at hawak ang isang basong gatas sa kabilang kamay.

Naranasan mo na bang sumakit ang tiyan mo pagkatapos uminom ng gatas, o kumain ng dairy-based na pagkain tulad ng cheese, yogurt, o ice cream? Baka hindi mo pa alam, pero posibleng lactose intolerant ka pala. Sa Pilipinas, base sa isang medical study sa Anthropological Association of the Philippines, nasa 50% ng population ang lactose intolerant. 

Kaya tamang alamin: what is lactose intolerance at ano ba talaga ang mga lactose intolerance symptoms? Importanteng malaman ang kasagutan sa mga ito.

 

What Is Lactose Intolerance at Dapat Ka Bang Mag-alala Rito?

Ang lactose intolerance ay ang mahirap na pagtunaw ng lactose. Ito 'yung natural na sugar na makikita sa gatas at iba pang dairy products. 

Kung ikaw ay isang lactose intolerant person, ibig sabihin ay kulang ka sa lactase—isang klase ng protein na tumutunaw sa lactose. Kaya pag nakakain ka ng pagkain na may lactose, naiiwan lang siya sa bituka mo.

Pero huwag kang kabahan! Hindi naman delikado ang pagiging lactose intolerant. Pero siyempre, nakakabigay lang talaga siya ng discomfort. Para hindi ka mag-panic tuwing nakakaramdam ng mga sintomas, magandang alaming kung paano ito i-manage.

 

Sino ang Puwede Maging Isang Lactose Intolerant Person?

Mas malaki ang chance na maging lactose intolerant ka kung ikaw ay:

  • Kabilang sa mga lahing Aprikano, Asyano, Hispanic, o American Indian
  • May lactose intolerance sa pamilya kasi namamana ito
  • Mayroong sakit na nakakaapekto sa maliit na bituka (small intestine) tulad ng Crohn’s disease, isang uri ng inflammatory bowel disease (pamamaga ng digestive tract)

 

Ano ang mga Karaniwang Lactose Intolerance Symptoms?

Ang tindi ng lactose intolerance symptoms na mararamdaman mo ay depende sa kung gaano karaming gatas o dairy ang nakain mo.

Kadalasan, mga 30 minuto hanggang 2 oras matapos mong kumain o uminom ng may lactose, ang isang lactose intolerant person ay makakaranas ng:

  • Pananakit ng tiyan (stomach cramps)
  • Pagkahilo o pagsusuka (nausea)
  • Paglaki ng tiyan (bloating)
  • Palagiang pag-utot (flatulence)
  • LBM o matubig na pagdumi (diarrhea)

 

Paano Mo Malalaman Kung Lactose Intolerant Ka?

Kung nararamdaman mo ang mga lactose intolerance symptoms, mas magandang kumonsulta ka na sa doctor. Kailangan mong malaman agad kung kaya ba talaga ng digestive system mo na tunawin ang lactose.
May mga test na ginagawa para malaman kung lactose intolerant ka:

 

1. Lactose Tolerance Test

  • Sinusukat nito kung kaya ng katawan mo na tunawin nang maayos ang lactose.
  • Kailangan mo munang mag-fasting (walang laman ang tiyan) bago ka uminom ng liquid na maraming lactose.
  • Pagkatapos, susukatin ang glucose level sa dugo mo. Kung mataas ang glucose level mo, ibig sabihin, lactose intolerant ka.

 

2. Hydrogen Breath Test

  • Paiinumin ka rin ng liquid na may lactose at susukatin ang level ng hydrogen sa hininga mo.
  • Kung mataas ang hydrogen level mo, ibig sabihin, lactose intolerant ka.

 

Paano I-manage ang Pagiging Lactose Intolerant?

Alam mo ba na wala talagang medication for lactose intolerance? Wala ring paraan para maparami ng katawan mo ang lactase.

Pero, ang magandang balita, sa tamang pagkain at lifestyle, puwedeng mapagaan ang mga lactose intolerance symptoms. At hindi rin ibig sabihin na kailangan mo nang tanggalin lahat ng dairy sa diet mo.

Ito ang mga paraan para maayos ang diet mo kung lactose intolerant person ka:

 

Pumili ka ng pagkain na may kaunting lactose.

Minsan, mas okay ang matitigas na cheese (gaya ng cheddar at Swiss cheese) at yogurt. Mas kaya 'yang tanggapin ng tiyan kaysa sa pure na gatas.

 

Magsimula ka nang dahan-dahan.

Kapag nabawasan mo na ang lactose sa diet mo nang isang linggo, puwede mo nang ibalik nang paunti-unti ang gatas o dairy. Bantayan mo lang kung babalik ang mga lactose intolerant symptoms para malaman mo kung ano ang puwede mong iwasan.

 

Subukan mong isabay ang gatas at dairy products sa ibang pagkain.

Mapapansin mo, mas kaunti ang lactose intolerance symptoms kapag gagawin mo ito. Example, kumain ka ng biskwit na may cheese o uminom ng kaunting gatas habang nagme-merienda.

 

Siguraduhin mong may tamang dami ka ng calcium na kinokonsumo.

Kung kailangan mo talagang iwasan ang lahat ng gatas, siguruhin mong nakakakuha ka pa rin ng calcium sa ibang mga pagkain. Kumain ng calcium-rich foods tulad ng tokwa o mga gulay gaya ng malunggay, kangkong, kamote, at singkamas. Puwede rin ang mga inumin na fortified with calcium gaya ng soy milk at orange juice.

 

Kumain ka ng mga pagkain na may vitamin D.


Importanteng magkaroon ka ng tamang daming vitamin D sa katawan mo dahil tumutulong ito na ma-absorb ng katawan ang calcium. Puwede mo itong makuha sa mga pagkain gaya ng itlog at atay ng manok.

 

Pumili ka ng gatas na puno ng calcium at vitamin D.

Kapag nagdagdag ka na ulit ng gatas sa diet mo, siguraduhin mo na tama ang pipiliin mong gatas.  

Kung naghahanap ka ng option, ang BEAR BRAND® Adult Plus ay fortified ng Doble Tibay Nutrients! Mayroon itong Tibay-Katawan nutrients, ibig sabihin na high in calcium at may 100% vit D na tumutulong para sa matibay na buto. Nagpapalakas din ito ng resistensya dahil may 100% vitamin C, iron, at zinc. At maganda kasi dinagdagan pa ito ng taurine para suportahan ang brain function, at Tibay-Isipan Nutrients na vitamin B6, B9, at B12 para makatulong sa iyong focus at concentration.

Hindi dapat maging sagabal ang pagiging lactose intolerant sa activities mo araw-araw. Kayang-kaya mong i-manage ang lactose intolerance symptoms mo sa kaunting pasensya at tamang pagpili ng kakainin at iinumin. Basta tandaan mo, piliin ang healthier options para magkakaroon ka ng happy at healthy tummy!
 

More references:

Tsuji, Takashi. (2021). Lactose Intolerant and the Coping Strategy in Bulacan Province, the Philippines. https://www.researchgate.net/publication/356100598_Lactose_Intolerant_and_the_Coping_Strategy_in_Bulacan_Province_the_Philippines

Goosenberg E, Afzal M. Lactose Intolerance. [Updated 2025 Aug 6]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532285/

Bhatnagar S, Aggarwal R. Lactose intolerance. BMJ. 2007 Jun 30;334(7608):1331-2. doi: 10.1136/bmj.39252.524375.80. PMID: 17599979; PMCID: PMC1906652. https://www.bmj.com/content/334/7608/1331

Mayo Clinic. “Lactose Intolerance.” September 22, 2025. Accessed October 1, 2025. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/lactose-intolerance/symptoms-causes/syc-20374232